Kociewski.pl

Spółka jawna

Spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi działalność gospodarczą pod własną firmą.

Dysponuje ona zdolnością prawną, zdolnością do czynności prawnych - może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, może pozywać, być pozywaną, ma więc zdolność sądową. Jest zatem podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i majątkowo od wspólników, jakkolwiek nie jest osobą prawną.

Umowa spółki jawnej powinna zostać zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. W umowie należy koniecznie oznaczyć firmę (nazwę), pod którą ma działać spółka. Podkreślić należy, iż firma powinna zawierać nazwiska lub nazwy wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę jednego albo kilku wspólników oraz oznaczenie „spółka jawna”, co umożliwia prawidłowe jej odróżnianie w obrocie prawnym.
Ponadto wspólnicy powinni oznaczyć w umowie wkłady wnoszone przez każdego z nich wskazując wartość wkładów, jak również opisać przedmiot działalności spółki oraz czas jej trwania. Przedstawione elementy są elementami niezbędnymi dla prawidłowego sporządzenia umowy i poza nimi wspólnicy mogą zawrzeć w umowie dodatkowe elementy, jak chociażby postanowienia dotyczące uczestnictwa w zyskach lub stratach spółki, czy też prowadzenia spraw spółki.
Podkreślenia wymaga fakt, że samo podpisanie umowy jest niewystarczające dla powstania spółki, bowiem powstaje ona dopiero z chwilą wpisania jej do rejestru prowadzonego przez właściwy Sąd. Z chwilą wpisu do rejestru spółka jawna uzyskuje wszelkie cechy przewidziane przepisami prawa dla tej konstrukcji prawnej. Najważniejszą z nich, która wymaga szczególnej uwagi jest kwestia odpowiedzialności za zobowiązania omawianej spółki. Wskazać trzeba, że za zobowiązania zaciągnięte przez spółkę odpowiada spółka oraz solidarnie z nią jej wspólnicy całym swoim majątkiem, co oznacza, iż w sytuacji, w której majątek spółki nie wystarcza na pokrycie zobowiązań, wierzyciel spółki, może skierować egzekucję do majątku wszystkich wspólników lub każdego z osobna, wedle dowolnego wyboru.
Trzeba jednak zaznaczyć, że wierzyciel taki, ma prawo podjęcia działań w celu odzyskania swojego długu od wspólników dopiero, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Zatem odpowiedzialność spółki ma charakter pierwszorzędny, a dopiero w razie braku odpowiedniego majątku spółki, aktualizuje się tzw. subsydiarna odpowiedzialność wspólników, której zakres jest bardzo szeroki.

Kolejną kwestią związaną z funkcjonowaniem spółki w obrocie jest jej reprezentacja, do której prawo przysługuje każdemu wspólnikowi i obejmuje dokonywanie czynności sądowych i pozasądowych. Wyłączenie prawa wspólnika do reprezentacji może nastąpić już w umowie, na co oczywiście wspólnik musi się zgodzić, bądź na mocy orzeczenia Sądu, z ważnych powodów, a zatem np. z powodu rażąco niegospodarnego działania wspólnika. Poza reprezentacją, ważnym zagadnieniem, jest prowadzenie spraw spółki, które obejmuje czynności faktyczne i organizacyjne związanie z jej działalnością. Uprawnienie do prowadzenia spraw spółki przysługuje każdemu ze wspólników oraz jest również ich obowiązkiem i nie jest dopuszczalne powierzenie prowadzenia tychże spraw osobom trzecim z wyłączeniem wspólników.

Przedstawione informacje dotyczące spółki jawnej nie wyczerpują wszelkich zagadnień związanych z tą formą prowadzenia działalności, jednakże oddają jej charakter osobowy, którego zasadniczym elementem jest odpowiedzialność nie tylko samej spółki, ale również wspólników za zobowiązania, o czym należy pamiętać decydując się na zawiązanie zaprezentowanej w niniejszym artykule spółki.

W przypadku, w którym określona osoba zamierza dokonać bezpłatnego świadczenia na rzecz innej osoby, strony powinny zawrzeć umowę darowizny. Pamiętać należy, że jeśli przedmiotem takiej umowy jest nieruchomość, dla ważności czynności prawnej konieczne jest sporządzenie umowy darowizny w formie aktu notarialnego. Na podstawie ważnie zawartej umowy darowizny następuje przeniesienie własności na rzecz obdarowanego. Nie jest przy tym dopuszczalne zastrzeżenie w treści umowy, iż obdarowany nie będzie mógł sprzedać domu, bowiem własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem. Pewnym rozwiązaniem dla darczyńcy w omawianym przypadku może być ustanowienie na jego rzecz osobistej służebności mieszkania w darowanym domu, co zapewni mu prawo do korzystania z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku w tym domu.

Podkreślić należy, że darowizna jest umową stron, a nie jednostronnym oświadczeniem woli, więc osoba, która zamierza dokonać darowizny powinna pamiętać, że po zawarciu umowy nie ma możliwości swobodnego jej odwołania. Odwołanie darowizny, po zawarciu umowy, jest możliwe, w sytuacji, w której darowizna nie została wykonana, jeśli stan majątkowy darczyńcy uległ zmianie do tego stopnia, że wykonanie tej umowy nie mogłoby nastąpić bez uszczerbku dla własnego utrzymania darczyńcy albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Drugą sytuacją dającą podstawy do odwołania darowizny jest dopuszczenie się przez obdarowanego względem darczyńcy rażącej niewdzięczności. Rażąca niewdzięczność obejmuje tylko takie przypadki, w których obdarowany dopuszcza się względem darczyńcy czynów z zamiarem nieprzyjaznym, czyli na przykład popełnia przeciwko niemu przestępstwo. Jeśli zaś między stronami dochodzi do pojedynczych sprzeczek lub darczyńca jest zawiedziony nienależytą troską obdarowanego o przedmiot darowizny, to z reguły nie uzasadnia to odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności. Zaznaczyć należy, iż w przypadku zaistnienia opisanych przyczyn odwołania darowizny, darczyńca powinien złożyć obdarowanemu oświadczenie o odwołaniu darowizny na piśmie.

Pamiętać dodatkowo trzeba, iż zawarcie umowy darowizny łączy się z obowiązkami podatkowymi, jednakże kwestie te, ze względu na obszerność zagadnienia zostaną poruszone w jednym z kolejnych artykułów.